Ngay từ khi thành lập ngày 25/6/1946, trong bối cảnh chính quyền cách mạng non trẻ đứng trước muôn vàn khó khăn, Học viện An ninh nhân dân (tiền thân là Trường Huấn luyện Công an) đã được Đảng, Nhà nước giao sứ mệnh đặc biệt quan trọng: đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Công an - lực lượng nòng cốt trong bảo vệ chính quyền, giữ vững an ninh, trật tự. Ngày 15/7/1946, Nhà trường khai giảng lớp huấn luyện công an trung cấp khóa I với 40 học viên tại số 15 Trần Bình Trọng, Hà Nội, đặt nền móng cho công tác đào tạo cán bộ của lực lượng Công an nhân dân. Đây không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, đặt nền móng cho việc xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng.
Nghị định mở các lớp huấn luyện công an được Bộ trưởng Bộ Nội vụ ký ban hành ngày 25/6/1946.
Trong suốt 80 năm xây dựng và phát triển, Học viện An ninh nhân dân luôn kiên định thực hiện sứ mệnh đó, không ngừng trưởng thành, lớn mạnh. Từ một cơ sở huấn luyện ban đầu với điều kiện hết sức hạn chế, Học viện đã từng bước phát triển thành trung tâm đào tạo đầu ngành, giữ vai trò chủ lực, nòng cốt trong cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho lực lượng Công an nhân dân; đồng thời, đặt nền tảng cho sự hình thành và phát triển hệ thống giáo dục, đào tạo trong Công an nhân dân. Sự khẳng định trên đã được minh chứng bằng những dấu mốc quan trọng trong chặng đường 80 năm xây dựng và phát triển, điển hình: là cơ sở đào tạo đại học từ năm 1964; tổ chức khóa đại học đầu tiên năm 1969; đào tạo thạc sĩ từ năm 1993 và tiến sĩ từ năm 1995; trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm của ngành Công an năm 2015; là một trong các cơ sở đào tạo trọng điểm về an toàn, an ninh thông tin từ năm 2014… Những mốc son này không chỉ phản ánh sự trưởng thành về tổ chức mà còn khẳng định vị thế chiến lược của Học viện trong hệ thống giáo dục quốc dân và trong lực lượng Công an nhân dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với cán bộ, học viên lớp huấn luyện khoá II – Trường Huấn luyện Công an Trung ương năm 1946.
Trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954), mặc dù điều kiện cơ sở vật chất vô cùng khó khăn, thiếu thốn, tổ chức chưa ổn định, hệ thống giáo trình, tài liệu còn sơ khai, Nhà trường vẫn duy trì đào tạo liên tục, mở 20 lớp huấn luyện, đào tạo hơn 2.000 cán bộ Công an sơ cấp, trung cấp, phục vụ yêu cầu bảo vệ chính quyền cách mạng và các chiến dịch lớn. Đây là lực lượng cán bộ đầu tiên của ngành Công an, trực tiếp tham gia bảo vệ chính quyền cách mạng, phục vụ các chiến dịch lớn, xây dựng lực lượng ở cơ sở. Điều đó cho thấy ngay từ ngày đầu, Nhà trường không chỉ đơn thuần làm nhiệm vụ “dạy học” mà đã thực hiện sứ mệnh huấn luyện cán bộ theo yêu cầu trực tiếp của thực tiễn cách mạng. Phương thức đào tạo trong giai đoạn này mang đậm tính thực tiễn chiến đấu, gắn liền với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, thể hiện rõ phương châm “vừa học, vừa làm, vừa chiến đấu”, qua đó hun đúc nên đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành, gắn bó mật thiết với nhân dân - những phẩm chất cốt lõi của người cán bộ Công an cách mạng.
Bước sang giai đoạn từ 1954 đến đầu những năm 1960, Nhà trường tiếp tục mở rộng quy mô đào tạo để đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng trong điều kiện miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cụ thể, Nhà trường đã đào tạo, bồi dưỡng 37 lớp với trên 15.000 học viên; tiếp đó giai đoạn 1960 - 1964, Những con số này cho thấy quy mô đào tạo không ngừng được mở rộng, đồng thời phản ánh rõ vai trò của Nhà trường trong thực hiện nhiệm vụ chính trị đối nội và đối ngoại của Đảng và Nhà nước.
Chủ tich Hồ Chí Minh thăm hỏi cán bộ, giáo viên, học viên Trường Công an Trung ương (nay là Học viện ANND) năm 1958.
Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975), Học viện có bước phát triển vượt bậc cả về quy mô, tổ chức và chất lượng đào tạo. Nhà trường đã đào tạo hàng vạn cán bộ an ninh, trong đó là nguồn chi viện chủ yếu cho chiến trường B, C, K. Trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ, Nhà trường đã đào tạo, bồi dưỡng 37 lớp với trên 15.000 học viên, trong đó, có hơn 11.000 cán bộ Công an chi viện chiến trường miền Nam; mở 155 lớp đào tạo, huấn luyện ngắn hạn cho khoảng 2.800 học viên phục vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. Bên cạnh đó, Học viện còn trực tiếp cử cán bộ, giảng viên vào chiến trường để tổ chức huấn luyện tại chỗ, góp phần xây dựng lực lượng Công an cách mạng ở các địa bàn chiến lược. Đồng thời, đây cũng là giai đoạn Nhà trường chuẩn bị cho bước phát triển mang tính lịch sử là đào tạo đại học trong Công an nhân dân…
Đồng chí Trần Quốc Hoàn, Bộ trưởng Bộ Công an kiểm tra công tác chuẩn bị quân trang, quân dụng phục vụ cán bộ, chiến sĩ chi viện cho chiến trưởng miền Nam tại Trường Công an Trung ương, năm 1963.
Từ sau năm 1975, trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh mới, Học viện An ninh nhân dân tiếp tục có bước phát triển mạnh mẽ, toàn diện cả về quy mô, loại hình và chất lượng đào tạo. Theo đó, Học viện đã tổ chức đào tạo hàng chục nghìn học viên có trình độ đại học, hàng nghìn cán bộ có học vị thạc sĩ, tiến sĩ, góp phần hình thành lực lượng cán bộ khoa học nòng cốt, trực tiếp tham gia nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và tham mưu chiến lược cho Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong lĩnh vực bảo vệ an ninh quốc gia.
Ban Giám đốc Học viện và các đại biểu cùng đại diện học viên khoá D50 chụp ảnh lưu truyền thống tại Lễ Bế giảng.
PGS.TS, Thiếu tướng Trịnh Ngọc Quyên, Giám đốc Học viện An ninh nhân dân trao bằng tốt nghiệp cho học viên khoá D51, năm 2023.
PGS.TS, Thiếu tướng Trịnh Ngọc Quyên, Giám đốc Học viện An ninh nhân dân nhận Cờ thi đua của Chính phủ tặng Học viện, năm 2024.
Cho đến nay, Học viện đã và đang tổ chức đào tạo 34 khóa cao học và 30 khóa nghiên cứu sinh; từ 01 ngành thạc sĩ, 01 ngành tiến sĩ ban đầu đã phát triển lên 05 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ và 03 ngành đào tạo trình độ tiến sĩ, đồng thời tiếp tục chuẩn bị mở thêm các ngành đào tạo tiến sĩ mới. Đặc biệt, Học viện là cơ sở đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân được giao đào tạo sau đại học, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình phát triển - chuyển mạnh từ đào tạo theo chiều rộng sang phát triển chiều sâu, từ đào tạo cán bộ thực hành là chủ yếu sang xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học, chuyên gia đầu ngành, có năng lực nghiên cứu, phát triển lý luận và giải quyết những vấn đề chiến lược về an ninh quốc gia. Sự kiện này không chỉ có ý nghĩa đối với Học viện mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới của hệ thống giáo dục đào tạo trong Công an nhân dân.
Thượng tướng Phạm Thế Tùng - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng uỷ Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an tặng hoa, chúc mừng Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện ANND nhân dịp khai giảng năm học mới 2025 - 2026.
Từ môi trường đào tạo của Học viện An ninh nhân dân, trải qua các thời kỳ đã xây dựng và phát triển thành đội ngũ cán bộ Công an vững về bản lĩnh chính trị, chắc về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; nhiều đồng chí đã trưởng thành, đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo, chỉ huy chủ chốt trong hệ thống chính trị và lực lượng Công an nhân dân như: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, Thứ trưởng và tương đương, Bí thư Thành ủy, Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; nhiều đồng chí được phong quân hàm cấp Tướng, được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú, bổ nhiệm chức danh Giáo sư, Phó giáo sư.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ trưởng Lương Tam Quang chụp ảnh cùng các đại biểu và cựu học viên khoá D6 nhân Ngày tựu trường, năm 2024.
Đại tướng, GS.TS Tô Lâm - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an trao Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba cho Học viện ANND
Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, PGS.TS, Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, Thứ trưởng Bộ Công an trao Huân chương Lao động hạng Ba tặng Học viện ANND.
Có thể khẳng định, trong suốt 80 năm qua, Học viện An ninh nhân dân không chỉ thực hiện chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công an cho Ngành, mà đã vươn lên trở thành trung tâm chiến lược quốc gia về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, kiến thức toàn diện, chuyên sâu, là trụ cột cung cấp đội ngũ cán bộ nòng cốt, đồng thời là nền tảng hình thành và dẫn dắt hệ thống đào tạo của lực lượng Công an nhân dân. Những đóng góp đó không chỉ có ý nghĩa về quy mô đào tạo mà còn mang giá trị quyết định về chất lượng, tầm vóc và chiều sâu phát triển của lực lượng Công an nhân dân; góp phần trực tiếp xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và bảo vệ Tổ quốc trong mọi giai đoạn cách mạng./.
PV.
