Ngày 24/3/2026, tại Hà Nội, Học viện An ninh nhân dân phối hợp với UNICEF tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: “Kinh nghiệm quốc tế về nâng cao năng lực điều tra nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng và một số gợi mở cho Việt Nam”.

PGS.TS, Trung tướng Trịnh Ngọc Quyên - Giám đốc Học viện chủ trì Hội thảo.

Toàn cảnh Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, các học viện, nhà trường, cùng chuyên gia quốc tế và các nhà khoa học. Hội thảo nằm trong khuôn khổ Chương trình “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam giai đoạn II” (EU JULE II) do Liên minh châu Âu tài trợ, UNDP và UNICEF phối hợp thực hiện.

Được sự ủy quyền của đồng chí Giám đốc Học viện, PGS.TS, Đại tá Nguyễn Trung Kiên - Phó Giám đốc Học viện ANND phát biểu đề dẫn tại Hội thảo. Đồng chí khẳng định, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, không gian mạng ngày càng trở thành môi trường sống và học tập mới của trẻ em. Cùng với những cơ hội mà môi trường số mang lại, các nguy cơ xâm hại, bóc lột và lạm dụng trẻ em trên không gian mạng cũng gia tăng cả về quy mô, tính chất và mức độ phức tạp.

Tại Việt Nam, cùng với quá trình phổ cập công nghệ số, trẻ em ngày càng tiếp cận môi trường mạng sớm và thường xuyên. Thực tiễn cho thấy, các nguy cơ xâm hại trên không gian đã và đang trở thành vấn đề hiện hữu, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt của các cơ quan chức năng, gia đình và toàn xã hội. Bên cạnh đó, nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ của trẻ em trong môi trường số vẫn còn những hạn chế nhất định.

PGS.TS, Đại tá  Nguyễn Trung Kiên - Phó Giám đốc Học viện ANND phát biểu tại Hội thảo.

Bên cạnh những thách thức đó, cũng cần ghi nhận những kết quả tích cực trong công tác bảo vệ trẻ em trên bình diện quốc tế và cả trong nước. Đối với Việt Nam, thời gian qua đã có những bước tiến quan trọng như việc hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao nhận thức xã hội và tăng cường các chương trình bảo vệ trẻ em trong môi trường số. Đặc biệt, việc Việt Nam đăng cai và mở ký Công ước Hà Nội 2025 đã thể hiện vai trò chủ động, tích cực của Việt Nam trong việc tham gia xây dựng các khuôn khổ pháp lý quốc tế về phòng, chống tội phạm mạng. Đây không chỉ là một dấu mốc về đối ngoại, mà còn mở ra cơ hội quan trọng để Việt Nam tiếp cận các cơ chế hợp tác điều tra hiện đại, đặc biệt trong các vụ việc liên quan đến trẻ em có yếu tố xuyên quốc gia…

Tại Hội thảo, TS, Đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an đã chia sẻ về những thuận lợi và thách thức trong công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng thời gian qua.

TS, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an chia sẻ thông tin tại Hội thảo.

Theo đó, công tác này nhận được sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự chung tay của toàn xã hội và hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế; hành lang pháp lý không ngừng được hoàn thiện, cùng với việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý an ninh mạng, tạo điều kiện thuận lợi triển khai ở quy mô quốc gia.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn như: tốc độ phát triển Internet nhanh, số lượng người dùng lớn và chênh lệch giữa các vùng miền; sự xuất hiện của công nghệ, ứng dụng mới vượt trước công tác quản lý, làm gia tăng các nguy cơ tinh vi; thiếu hụt lực lượng chuyên trách.

Từ đó, đồng chí đề xuất một số giải pháp: nâng cao khả năng “phòng ngừa nội tại”, “miễn dịch chủ động” cho trẻ em; tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số; nâng cao năng lực lực lượng chuyên trách và tăng cường hợp tác quốc tế.

Tại Hội thảo, bà Nguyễn Khánh Linh, chuyên viên Cục pháp luật quốc tế và giải quyết tranh chấp quốc tế, Bộ Tư pháp đã chia sẻ thông tin về rà soát pháp luật nhằm hoàn thiện chính sách pháp luật bảo đảm thực hiện công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng.

Bà Nguyễn Khánh Linh, chuyên viên Cục pháp luật quốc tế và giải quyết tranh chấp quốc tế, Bộ Tư pháp chia sẻ thông tin tại Hội thảo.

Từ kinh nghiệm thực tiễn, Thượng tá Đoàn Văn Giang, Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an cũng đã kiến nghị các giải pháp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm xâm hại trẻ em trên không gian mạng như: Tham mưu hoàn thiện cơ chế chính sách và hành lang pháp lý, nâng cao nhận thức toàn diện và đấu tranh với tội phạm xâm hại trẻ em trên không gian mạng; đẩy mạnh công tác phòng ngừa xã hội và nâng cao nhận thức cộng đồng, tăng cường hợp tác quốc tế và huy động nguồn lực xã hội trong phòng chống tội phạm trên không gian mạng.

Thượng tá Đoàn Văn Giang, Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an phát biểu tại Hội thảo.

Trong khuôn khổ Hội thảo, PGS.TS Trần Tuấn Tú - Trưởng Khoa An ninh điều tra, Học viện ANND đã tham luận với chủ đề đặc điểm, phương thức, thủ đoạn xâm hại trẻ em trên không gian mạng và những vấn đề đặt ra đối với công tác điều tra các vụ án xâm hại trẻ em trên không gian mạng.

PGS.TS, Đại tá Trần Tuấn Tú - Trưởng Khoa An ninh điều tra, Học viện ANND tham luận tại Hội thảo.

Tại Hội thảo, các chuyên gia quốc tế đã tham luận trực tuyến và đề cập đến các mối đe dọa xâm phạm tình dục đối với trẻ em trên toàn thế giới. Theo đó, thông tin từ các báo cáo của các tổ chức cho thấy, trên toàn thế giới có 700 triệu trẻ em từng là nạn nhân bị bạo lực tình dục hoặc bị tấn công tình dục. Các các chuyên gia quốc tế cũng chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn giá trị, đặc biệt trong việc xây dựng mô hình điều tra chuyên trách, ứng dụng công nghệ hiện đại và thiết lập cơ chế phối hợp đa quốc gia. Những chia sẻ này không chỉ có ý nghĩa tham khảo mà còn có khả năng vận dụng trực tiếp trong bối cảnh Việt Nam...

Chuyên gia quốc tế, nhà khoa học chia sẻ thông tin trực tuyến tại tại Hội thảo.

Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS.TS,Trung tướng Trịnh Ngọc Quyên - Giám đốc Học viện ANND khẳng định, các tham luận tại Hội thảo đã từng bước hình thành một bức tranh tương đối toàn diện về vấn đề nâng cao năng lực điều tra nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Trong đó, các ý kiến đều thống nhất nhận định, tội phạm xâm hại trẻ em trên môi trường số không còn là vấn đề đơn lẻ mà đã trở thành một thách thức mang tính toàn cầu với sự tham gia của nhiều chủ thể và chịu tác động mạnh mẽ của công nghệ. Năng lực điều tra trong lĩnh vực này cần được tiếp cận theo hướng hệ thống, bao gồm thể chế pháp lý, tổ chức lực lượng, công nghệ, nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế, thay vì chỉ tập trung vào một yếu tố riêng lẻ. Hợp tác quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh triển khai Công ước Hà Nội 2025 sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả điều tra các vụ việc có yếu tố xuyên biên giới.

PGS.TS, Trung tướng Trịnh Ngọc Quyên - Giám đốc Học viện ANND phát biểu tổng kết Hội thảo.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Hội thảo cũng đã chỉ ra một số vấn đề còn tồn tại và cần tiếp tục nghiên cứu như việc cân bằng giữa bảo vệ quyền riêng tư và yêu cầu điều tra, những khó khăn trong thu thập và công nhận chứng cứ điện tử giữa các quốc gia cũng như sự chênh lệch về năng lực giữa các hệ thống thực thi pháp luật. Đồng thời, các ý kiến cũng đề xuất một số định hướng lớn trong thời gian tới như: Cần xây dựng và từng bước hoàn thiện mô hình lực lượng điều tra chuyên sâu về tội phạm mạng liên quan đến trẻ em theo hướng chuyên môn hóa cao và gắn chặt với ứng dụng công nghệ; xác định công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu không chỉ là công cụ hỗ trợ mà là nền tảng của năng lực điều tra hiện đại, từ đó có chiến lược đầu tư và phát triển phù hợp; chủ động triển khai và tận dụng hiệu quả các cơ chế hợp tác quốc tế trong khuôn khổ Công ước Hà Nội 2025, nhằm nâng cao khả năng chia sẻ thông tin, phối hợp điều tra và xử lý tội phạm xuyên quốc gia.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo.

Ngoài ra, một hướng đi quan trọng khác được các đại biểu đề xuất là tăng cường hợp tác thực chất với các tổ chức quốc tế như UNICEF và UN Women không chỉ ở mức hỗ trợ kỹ thuật mà tiến tới xây dựng các chương trình hợp tác dài hạn về đào tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển năng lực điều tra chuyên sâu; chú trọng hơn đến yếu tố phòng ngừa, thông qua việc nâng cao nhận thức của trẻ em, gia đình và xã hội về các nguy cơ trên không gian mạng, qua đó giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân ngay từ sớm; xây dựng một khung lý luận về điều tra tội phạm xâm hại trẻ em trên không gian mạng trong điều kiện chuyển đổi số, làm cơ sở cho việc phát triển lâu dài của lĩnh vực Khoa học điều tra hình sự tại Việt Nam./.

Trung Hiếu